Artemisia annua - bylica roczna – właściwości lecznicze, zastosowanie i przeciwwskazania 

Spis treści: 

1. Jak wygląda Artemisia annua L. i skąd pochodzi?
2. Jakie substancje czynne zawiera bylica jednoroczna
3. Jakie właściwości zdrowotne posiada ziele bylicy rocznej?
4. Jakie jest zastosowanie bylicy rocznej w fitoterapii? Na co pomaga bylica roczna?
5. Napar czy nalewka z bylicy jednorocznej? Jak dawkować i stosować roślinę?
6. Bylica roczna – przeciwwskazania do stosowania i skutki uboczne
7. Czy warto stosować bylicę roczną?

 

Właściwości lecznicze bylicy rocznej są niezwykle różnorodne. Ziele wykazuje działanie przeciwpasożytnicze, przeciwwirusowe i antybakteryjne, a przy tym wspiera układ odpornościowy.

Bylica roczna (Artemisia annua L.), zwana inaczej słodkim piołunem, to roślina jednoroczna o długiej tradycji w ziołolecznictwie. Od stuleci stanowi ważny element tradycyjnej medycyny chińskiej, gdzie ceni się ją za szerokie spektrum działania.  Najważniejszą substancją czynną występującą w bylicy rocznej jest artemizyna. To właśnie ten związek uratował życie milionom osób cierpiących na malarię. Warto dodać, że chińska badaczka Tu Youyou, która zbadała i opisała mechanizm jej działania, została uhonorowana Nagrodą Nobla w dziedzinie medycyny.

Jak wygląda Artemisia annua L. i skąd pochodzi?

Bylica roczna pochodzi z terenów Azji Zachodniej, a jej ojczyzną są Chiny. Dziś spotkać ją można w wielu rejonach świata, również  w naszym kraju. W Polsce bylica występuje  na nieużytkach i przydrożach. Artemisia annua jest rośliną ruderalną. A jak wygląda bylica roczna? To bylina która może osiągnąć nawet 2m wysokości, posiada zieloną łodygę, która w późniejszym czasie nabiera czerwonobrązowego koloru.  Pierzaste liście bylicy, mają jasnozieloną barwę i wydzielają charakterystyczny zapach.

Warto wspomnieć, że w odróżnieniu od bylicy pospolitej (Artemisia absinthium), czyli znanego piołunu, artemisia annua jest rośliną jednoroczną i zawiera zdecydowanie wyższe stężenie artemizyniny - substancji odpowiedzialnej za rewelacyjne właściwości bylicy jednorocznej. To właśnie ta różnica sprawia, że ziele zyskało szczególną sławę w świecie fitoterapii.

Jakie substancje czynne zawiera bylica jednoroczna 

Najcenniejszym związkiem aktywnym w liściach bylicy jest wspomniana już artemizyna, czyli substancja o wyjątkowych właściwościach leczniczych. Poza nią w roślinie występują także inne substancje czynne. Są nimi:

• flawonoidy, które neutralizują wolne rodniki i mogą wspierać odporność,
• olejki eteryczne, które posiadają właściwości antybakteryjne i działanie przeciwwirusowe,
• garbniki i kwasy organiczne regulujące pracę układu pokarmowego,
• artemizyna czyli główny związek, odpowiedzialny za działanie przeciwpasożytnicze i prozdrowotne właściwości całego ziela.

To właśnie dzięki nim gatunek artemisia annua jest rośliną niezwykle wszechstronną. Wspiera organizm w walce z infekcjami bakteryjnymi, wirusowymi, działa przeciwpasożytniczo (jak w przypadku malarii) ma właściwości obniżające gorączkę, łagodzi stany zapalne i ma ogromny wpływ na układ odpornościowy. Coraz częściej można spotkać ekstrakt z bylicy rocznej w formie suplementów diety w proszku i kapsułkach, nalewek czy naparów.

Jakie właściwości zdrowotne posiada ziele bylicy rocznej?

Artemizyna jest najważniejszym związkiem aktywnym obecnym w liściach bylicy, jej nazwa pochodzi od łacińskiej nazwy tego gatunku rośliny czyli Artemisia.  Uznawana jest za substancję o silnym działaniu przeciwpasożytniczym i przeciwwirusowym. Ziele wykazuje działanie antybakteryjne, wspiera układ odpornościowy i wspomaga organizm podczas infekcji. 

Rozsądne oraz regularne stosowanie ekstraktu z bylicy rocznej, naparu czy nalewki pomaga utrzymać równowagę w organizmie i stanowi naturalne wsparcie organizmu w okresach osłabienia, zmian pór roku i pogody. Te prozdrowotne właściwości bylicy sprawiają, że zyskuje ona coraz większe uznanie zarówno w tradycyjnym ziołolecznictwie, jak i we współczesnych suplementach diety w kapsułkach czy kropelkach. Zawarte w zielu bylicy flawonoidy, neutralizują wolne rodniki, a garbniki i kwasy organiczne korzystnie wpływają na układ pokarmowy. Dzięki tak szerokiemu spektrum działania, bylica roczna nie tylko łagodzi stany zapalne, ale również wspomaga organizm w codziennej profilaktyce zdrowotnej. To czyni z niej jedno z najcenniejszych ziół stosowanych we współczesnej fitoterapii.

Jakie jest zastosowanie bylicy rocznej w fitoterapii? Na co pomaga bylica roczna?

Ziołolecznictwo sugeruje, że stosować bylicę roczną można przy wielu dolegliwościach. Potwierdza to zarówno praktyka zielarska, jak i współczesne badania naukowe. Zastosowanie jako środek leczniczy obejmuje m.in.:

• choroby wywołane pasożytami, w tym malarię i lambliozę,
• infekcje wirusowe (np. wspomagająco przy zapaleniu wątroby typu B),
• przewlekłe stany zapalne układu pokarmowego tj. żołądka i jelit,
• wspomaganie przy boreliozie,
• spadek odporności,
• profilaktykę nowotworową.

Współcześnie spotkamy ją w wielu formach: napar ze świeżego ziela, napar z suszonego ziela, nalewka (dostępna np. w butelkach po 50 ml w aptekach i sklepach zielarskich), kapsułki z ekstraktem oraz gotowe wieloskładnikowe suplementy diety. Dzięki temu, każdy może dobrać sposób stosowania odpowiedni dla siebie.

Napar czy nalewka z bylicy jednorocznej? Jak dawkować i stosować roślinę?

Choć właściwości bylicy rocznej są imponujące, kluczowe jest rozsądne jej stosowanie. Zawsze należy trzymać się wytycznych ze źródeł zielarskich lub ziołoterapeutów oraz stosować to, co zalecają producenci.

Najpopularniejsze przetwory z bylicy:

• napar przygotowuje sie poprze zalanie 1–2 łyżeczek suszonego ziela wrzątkiem i zaparzania ok 15 min.  Napar z reguły pije się 1 raz dziennie,
• nalewka to alkoholowy roztwór. Stosuje sie kilka kropel rozcieńczonych w wodzie,
• ekstrakt z bylicy np. w kapsułkach – przyjmowane zgodnie z zaleceniami producenta lub lekarza.

Warto pamiętać, że optymalna dawka zależy od rodzaju preparatu czy przetworu. Najlepiej stosować bylicę regularnie, ale z przerwami, aby organizm mógł w pełni skorzystać z jej mocy, bez ryzyka przeciążenia.

Bylica roczna – przeciwwskazania do stosowania i skutki uboczne

Choć bylica roczna posiada właściwości zdrowotne, nie każdy z nas może po nią bezpiecznie sięgać. Istnieją pewne przeciwwskazania do stosowania. Przede wszystkim są nimi:

• kobiety w ciąży i karmiące piersią 
• osoby z problemami wątroby,
• uczulenie na rośliny z rodziny astrowatych

Dobór odpowiedniej ziołoterapii, w tym gatunków i odmian ziół oraz ich dawek, należy skonsultować ze specjalistą w tym zakresie. Należy zachować ostrożność w przypadku terapii lekami tradycyjnymi, ze względu na możliwość wystąpienia interakcji lek-zioło.

Jak w przypadku każdej substancji aktywnej mogą wystąpić skutki uboczne  takie jak np. reakcje alergiczne, bóle brzucha czy podrażnienia żołądka. Dlatego tak istotne jest, aby sięgać po preparaty zgodnie z zaleceniami producenta i najlepiej po wcześniejszej konsultacji z fitoterapeutą.

 

 POZNAJ TAKŻE WŁAŚCIWOŚCI POKRZYWY ZWYCZAJNEJ  

 

Czy warto stosować bylicę roczną?

Choć bylica roczna pochodzi z terenów Azji, dziś jest znana na całym świecie. Artemisia annua jest rośliną, która łączy w sobie mądrość tradycję medycyny chińskiej i odkrycia współczesnej nauki.

Bylica roczna zyskała sławę, kiedy okazało się, że zawarta w niej artemizyna ma kluczowe znaczenie w walce z malarią. Jej odkrycie, nie tylko uratowało życie milionom ludzi, ale też przyniosło Tu Youyou nagrodę Nobla. Właściwości antybakteryjne, antywirusowe, przeciwpasożytnicze, przeciwzapalne i wspomagające odporność sprawiają, że ziele to znajduje szerokie zastosowanie jako wsparcie organizmu w codziennej profilaktyce i przy wielu dolegliwościach. Dają również nadzieję na odkrycie w przyszłości, remedium na chorobę nowotworową. 

 

Bibliografia:

1. Efferth, T. (2017). From ancient herb to modern drug: Artemisia annua and artemisinin for cancer therapy. Seminars in Cancer Biology, 46, 65–83. 
2. Klayman, D. L. (1985). Qinghaosu (artemisinin): An antimalarial drug from China. Science, 228(4703), 1049–1055. 
3. Tu, Y. (2011). The discovery of artemisinin (qinghaosu) and gifts from Chinese medicine. Nature Medicine, 17(10), 1217–1220. 
4. Willcox, M. (2009). Artemisia species: From traditional medicines to modern antimalarials – and back again. Journal of Alternative and Complementary Medicine, 15(2), 101–109. 
5. Salehi, B., Venditti, A., Sharifi-Rad, M., Kregiel, D., Sharifi-Rad, J., Durazzo, A. (2019). The therapeutic potential of Artemisia annua L. – A comprehensive review. Pharmacognosy Reviews, 13(26), 147–162

 

Autor artykułu:

   mgr inż. Beata Widlińska-Wojtasik 

Absolwentka Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie na kierunku Żywienie Człowieka, dietetyk z wieloletnim stażem oraz technik farmaceutyczny 
Opinie i porady autora z zakresu zdrowego odżywiania i fitoterapii:

• N. Tomasiak , M. Świerc „Przez Polskie Góry. Przewodnik Biegacza" wyd. Helion Gliwice, 2016
• https://finanse.wp.pl/szynka-z-puszki-to-skory-i-chemia-6114653062973569a
• https://www.fakt.pl/wydarzenia/polska/szynka-z-puszki-to-skory-i-chemia/8rkpgbl
• Dietetyk w ogólnoeuropejskim projekcie Preventomics: https://preventomics.eu/