Kwiat kocanki piaskowej – właściwości lecznicze, zastosowanie i przeciwwskazania

Spis treści: 

1. Jakie są właściwości lecznicze i działanie kocanki piaskowej?
2. Co zawiera kwiat kocanki?
3. Kocanka piaskowa – zastosowanie w medycynie ludowej i tradycyjnej fitoterapii
4. Jak przygotować napar? Formy stosowania kocanki piaskowej
5. Jak działają preparaty zawierające kocankę? Helichrysum italicum w kosmetyce. Właściwości i zastosowanie kocanki dla skóry
6. Kocanka piaskowa – przeciwwskazania i skutki uboczne. Bezpieczeństwo stosowania kocanki w ciąży
7. Jakie są prozdrowotne właściwości kocanki? Wpływ na układ pokarmowy i wątrobę

Kwiat kocanki wykazuje właściwości przeciwzapalne i żółciopędne. Od dawna znajduje zastosowanie w leczeniu schorzeń wątroby i przewodu pokarmowego. Napary z tej rośliny niwelują wzdęcia i zaparcia, wspomagają trawienie i łagodzą stany zapalne błon śluzowych.

Kocanka piaskowa, czyli Helichrysum arenarium, to niepozorna roślina z rodziny astrowatych. Najchętniej rośnie na suchych, piaskowych terenach. Na mocno słonecznych terenach rozwijają się jej charakterystyczne, złociste kwiatostany. Roślina ta od dawna wykorzystywana była w medycynie ludowej. Dziś, kiedy ziołolecznictwo na nowo cieszy się popularnością, znów zyskuje uznanie, jako zioło jednorodne oraz składnik wielu preparatów zarówno spożywczych jak i kosmetycznych. Kwiat kocanki to surowiec, który realnie wpływa na funkcjonowanie wątroby i dróg żółciowych, a jego prozdrowotne właściwości są potwierdzone nie tylko tradycją, ale i współczesną wiedzą zielarską oraz badaniami naukowymi.

Jakie są właściwości lecznicze i działanie kocanki piaskowej?

Kwiatostan kocanki, bo to on jest surowcem zielarskim tej rośliny, wykazuje właściwości zdrowotne skierowane głównie na układ pokarmowy.  Poza stosowaniem wewnętrznym, kocanka piaskowa wykazuje działanie łagodzące na skórę.

Najważniejsze lecznicze właściwości kocanki:

• wspomaga wydzielanie żółci, a co za tym idzie, stymuluje pracę wątroby i pęcherzyka żółciowego,
• łagodzi stany zapalne przewodu pokarmowego,
• wpływa rozkurczowo na mięśnie gładkie brzucha, dzięki czemu zmniejsza skurcze i kolki,
• chroni komórki wątroby, ma właściwości hepatoprotekcyjne, jest składnikiem ziołowej herbatki na wątrobę
• zawiera mnóstwo antyoksydantów, ma zdolność neutralizowania wolnych rodników 
• wspiera usuwanie toksyn z organizmu, działa lekko moczopędnie.
• wspomaga trawienie, łagodzi uporczywe wzdęcia czy zaparcia i przynosi ulgę, gdy układ pokarmowy daje się we znaki.

Co zawiera kwiat kocanki?

Właściwości kocanki, płyną z mnóstwa związków fitoaktywnych, znajdujących się koszyczku kwiatowym kocanki. Oto one:

• flawonoidy takie jak apigenina, luteolina czy naryngenina, wykazują właściwości przeciwzapalne, a także dla ochronne wątroby,
• olejek eteryczny z kocanki ma właściwości przeciwbakteryjne i regenerujące
• kwasy fenolowe, takie jak m.in. kawowy i ferulowy, wspierają detoksykację organizmu,
• gorycze, ich gorzki smak wpływa na pobudzenie trawienia i apetytu
• kumaryny, sterole i garbniki, które wspomagają działanie żółciopędne.

Kocanka piaskowa – zastosowanie w medycynie ludowej i tradycyjnej fitoterapii

W tradycyjnym ziołolecznictwie kocanka to klasyka ziół na trawienie. Jej monografię można znaleźć też w encyklopedii ziół.

Na co stosowano w przeszłości ten surowiec??

• przy niestrawności, braku apetytu, gdyż pobudza wydzielanie żółci,
• w kamicy żółciowej
• przy zapaleniu dróg żółciowych i stanach zapalnych wątroby,
• na wzdęcia, skurcze, zaparcia, pomagała, przynosiła ulgę, ze względu na rozkurczowe działanie
• po lekach albo po alkoholu w celu oczyszczenia i regeneracji wątroby.

Jak przygotować napar? Formy stosowania kocanki piaskowej 

 W sztuce ziołolecznictwa istnieje kilka metod na przygotowanie surowców zielarskich. Oto najczęstsze:

• napar - wykonuje się z delikatnych surowców takich jak: kwiaty, ziele
• odwar  - przygotowuje się z twardych elementów roślin takich jak: kora, korzenie, 
• macerat - przygotowywany w temp. pokojowej z surowców śluzowych
• intrakt – bardziej skoncentrowany, alkoholowy wyciąg ze świeżego surowca,
• mieszanki ziołowe - skomponowane z różnych gatunków ziół, zwykle przygotowuje się z nich napar lub odwar

Zastosowanie mieszanki ziołowej zawierające kocankę w towarzystwie innych ziół żółciopędnych (np. korzenia mniszka lekarskiego czy zielem karczocha) w problemach trawiennych przynosi realną ulgę

Jak to przygotować?

• Napar z kocanki: 1 łyżkę kwiatu kocanki piaskowej, należy zalać 250 ml wrzątku, parzyć 15 minut pod przykryciem. Pić 2-3 razy dziennie przed jedzeniem.
• Intrakt: świeży kwiat należy zalać alkoholem 40–60% (w proporcji 1:5), odstawić na 2 tygodnie. Dawkować 10–15 kropli 2–3 razy dziennie.

Zgodnie z tradycyjnymi zaleceniami, napar należy pić 2–3 razy dziennie, a regularność stosowania pozwala osiągnąć najlepsze efekty. 

 

POZNAJ WŁAŚCIWOŚCI SZYSZEK CHMIELU!

 

Jak działają preparaty zawierające kocankę? Helichrysum italicum w kosmetyce. Właściwości i zastosowanie kocanki dla skóry

Ze względu na swoje właściwości, kocanka poza zastosowaniem w ziołolecznictwie, jest też cenionym surowcem farmaceutycznym i składnikiem kosmetyków, zwłaszcza tych do cery wrażliwej. W kosmetykach króluje nieco inna odmiana tj. kocanka włoska, czyli Helichrysum italicum. Choć bliska kuzynka naszej piaskowej, ma nieco inny profil właściwości i działania:

• łagodzi zaczerwienienia, podrażnienia i stany zapalne skóry,
• działa antybakteryjnie, szczególnie wykorzystywana jest w problemach z trądzikiem
• stymuluje regenerację naskórka
• wzmacnia naczynka, stosowana dla cery naczynkowej i dojrzałej.

Preparaty zawierające olejek z kocanki coraz częściej pojawiają się w naturalnej pielęgnacji.

Kocanka piaskowa – przeciwwskazania i skutki uboczne. Bezpieczeństwo stosowania kocanki w ciąży

Choć kwiat kocanki piaskowej znany jest z łagodnego wpływu na organizm człowieka, nie każdy może korzystać z jego dobrodziejstw. Istnieją przeciwwskazania do stosowania, o których warto pamiętać:

Kocanki nie powinny stosować:

• dzieci poniżej 12 lat,
• kobiety w ciąży – z uwagi na silne działanie żółciopędne, może być niebezpieczna,
• osoby z niedrożnością dróg żółciowych,
• osoby uczulone na rośliny z rodziny astrowatych.

Skutki uboczne zdarzają się rzadko, ale jeśli napary sosowane są przez wiele tygodni bez przerwy, może dojść do obciążenia wątroby, czasem mdłości. Kuracja powinna mieć przerwy. Nie należy jej stosować dłużej niż 3–4 tygodnie. Warto jednak pamiętać, że kocanki piaskowej nie powinny stosować kobiety ciężarne i karmiące. Kocanka w ciąży może wywołać zbyt silną reakcję żółciopędną!

Jakie są prozdrowotne właściwości kocanki? Wpływ na układ pokarmowy i wątrobę

Kocanka piaskowa to jedno z tych ziół, które warto znać. Jest pomocna zarówno dla tych, którzy cierpią na dolegliwości ze strony układu pokarmowego, jak i dla tych, którzy po prostu chcą wspomóc wątrobę albo detoksykację organizmu.

Mimo, że jej działanie i zastosowanie jest udokumentowane i skuteczne, to podobnie jak z pozostałymi ziołami trzeba wiedzieć, jak i kiedy je stosować. Warto mieć świadomość, że nawet natura, choć łagodna, potrafi być niebezpieczna.

Bibliografia:

1. Różański H. (2007). Fitoterapia. Ziołolecznictwo. Zioła – Drzewa – Krzewy. Sanum.
2. Ożarowski A., Jaroniewski, W. (1987). Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie. Warszawa: Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych.
3. Matławska I. (2008). Farmakognozja. Wydawnictwo UM Poznań.
4. Alessandra Oliva, Stefania Garzoli, Manuela Sabatino, Vanja Tadić, Silvia Costantini, Rino Ragno, Mijat Božović; Chemical composition and antimicrobial activity of essential oil of Helichrysum italicum (Roth) G. Don fil. (Asteraceae) from Montenegro; PubMed 2020 Feb;34(3):445-448.
5. Dejan Pljevljakušić , Dubravka Bigović , Teodora Janković , Slavica Jelačić , Katarina Šavikin; Sandy Everlasting (Helichrysum arenarium (L.) Moench): Botanical, Chemical and Biological Properties;
   Front Plant Sci. 2018 

Autor artykułu:

   mgr inż. Beata Widlińska-Wojtasik 

Absolwentka Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie na kierunku Żywienie Człowieka, dietetyk z wieloletnim stażem oraz technik farmaceutyczny 
Opinie i porady autora z zakresu zdrowego odżywiania i fitoterapii:

• N. Tomasiak , M. Świerc „Przez Polskie Góry. Przewodnik Biegacza" wyd. Helion Gliwice, 2016
• https://finanse.wp.pl/szynka-z-puszki-to-skory-i-chemia-6114653062973569a
• https://www.fakt.pl/wydarzenia/polska/szynka-z-puszki-to-skory-i-chemia/8rkpgbl
• Dietetyk w ogólnoeuropejskim projekcie Preventomics: https://preventomics.eu/