Niepokalanek pospolity – właściwości i zastosowanie zioła oraz przeciwwskazania

Spis treści:

1. Czym jest niepokalanek? Jakie składniki aktywne wpływają na jego właściwości?
2. Właściwości niepokalanka, korzystne dla zdrowia kobiety
3. Jakie są właściwości i działanie niepokalanka wpływające na organizm?
4. Jakie korzyści niesie ze sobą stosowanie preparatów z niepokalanka np. naparów, odwarów czy ekstraktu z niepokalanka pospolitego?
5. Tradycyjne zastosowanie niepokalanka
6. Czy niepokalanek mnisi wpływa na równowagę hormonalną i cykl miesiączkowy? Ekstrakt z niepokalanka, a łagodzenie objawów PMS i menopauzy, wspieranie prawidłowej płodności
7. Jak dawkować niepokalanka? Jak stosować preparaty z tego surowca?
8. Niepokalanek – przeciwwskazania. Jakie są środki ostrożności podczas stosowania niepokalanka?
9. Jakie mogą być skutki uboczne stosowania niepokalanka? Czy niepokalanek pospolity jest bezpieczny? 
10. Dlaczego warto stosować niepokalanek?
11. Preparaty na bazie niepokalanka

 

Niepokalanek pospolity wykazuje działanie regulujące gospodarkę hormonalną, szczególnie poprzez obniżenie poziomu prolaktyny i wspomaganie naturalnej produkcji progesteronu. Dzięki temu pomaga w łagodzić objawy PMS, wspiera regularność cyklu miesiączkowego i może wspomagać naturalne procesy odpowiedzialne za płodność.

Niepokalanek pospolity (Vitex agnus-castus) to jedno z ziół, które od setek lat są stosowane w tradycyjnym ziołolecznictwie i wciąż odkrywany  jest jego potencjał. Wykazuje cenne właściwości, znane już w medycynie naturalniej od wieków. Jest to jedno z najbardziej charakterystycznych ziół dla kobiet. Dzisiejsze badania kliniczne sugerują, że niepokalanek może pomagać przy zespole napięcia przedmiesiączkowego, wspierać naturalne procesy związane z płodnością, a nawet przynosić ulgę w czasie menopauzy i jej nieprzyjemnych objawów. 

Czym jest niepokalanek, jakie ma właściwości i zastosowanie, kiedy go stosować i kiedy lepiej nie? Zapraszam do lektury.

Czym jest niepokalanek? Jakie składniki aktywne wpływają na jego właściwości?

Niepokalanek mnisi to roślina, której wygląd nie zdradza całego potencjału. To krzew z regionów śródziemnomorskich, który latem zakwita na fioletowo. Odrobinę przypomina kwiaty lawendy. Leczniczo używa się jego owoców, które wyglądają jak małe nasionka. W nich ukryte są składniki, decydujące o jego potencjale. Są to m.in.:

• flawonoidy, które działają przeciwzapalnie, antyoksydacyjnie, wspierają odporność organizmu
• olejek eteryczny, który łagodzi stany zapalne i może wspierać funkcje hormonalne
• aukubina, wspiera równowagę hormonalną u kobiet i łagodzi dolegliwości związane z PMS
• irydy i glikozydy, uważa się, że agnuzyd odpowiedzialny jest za wpływ na cykl miesiączkowy
• związki wpływające na receptory dopaminy w organizmie, ich głównym efektem działania jest obniżenie poziomu prolaktyny

To właśnie te składniki wpływają na regulowanie wydzielania prolaktyny i wspierają organizm w produkcji progesteronu w fazie lutealnej cyklu. Siła niepokalanka: pomaga tam, gdzie hormony się buntują.

Właściwości niepokalanka, korzystne dla zdrowia kobiety

• reguluje cykl menstruacyjny,
• jest pomocny w łagodzeniu objawów PMS takich jak: bóle piersi, napięcie emocjonalne, drażliwość i obrzęki,
• może przyczynić się do wyrównania nieregularnych cykli miesiączkowych,
• działa pomocniczo przy objawach menopauzy – zmniejsza odczucie uderzeń gorąca, poprawia sen i nastrój,
• wspomaga naturalne procesy wpływające na płodność,
• może poprawić libido i pomóc w przypadku trądziku hormonalnego.

Jakie są właściwości i działanie niepokalanka wpływające na organizm? 

Niepokalanek pospolity działa tam, gdzie układ hormonalny jest w potrzebie. Kluczowe jest jego działanie dopaminergiczne, które prowadzi do zmniejszenia stężenia prolaktyny. U kobiet jej nadmiar może prowadzić do problemów z systematycznym miesiączkowaniem, PMS, spadku libido, trądziku i wielu innych konsekwencji. To często główna przeszkoda w regularnym cyklu czy owulacji.

Jakie korzyści niesie ze sobą stosowanie preparatów z niepokalanka np. naparów, odwarów czy ekstraktu z niepokalanka pospolitego?

• wpływa na zmniejszenie wydzielanie prolaktyny,
• pobudza LH, co naturalnie podnosi poziom progesteronu,
• wspiera organizm w odzyskaniu równowagi hormonalnej.

Tradycyjne zastosowanie niepokalanka:

• nieregularne cykle,
• problemów z owulacją,
• zespół napięcia przedmiesiączkowego,
• trudności z zajściem w ciążę (o ile wynika on z problemów natury hormonalnej),
• nieprzyjemne objawy menopauzy i perimenopauzy.

Czy niepokalanek mnisi wpływa na równowagę hormonalną i cykl miesiączkowy? Ekstrakt z niepokalanka, a łagodzenie objawów PMS i menopauzy, wspieranie prawidłowej płodności

Niepokalanek mnisi to gatunek, które od wieków wykorzystywane jest w medycynie naturalnej ze względu na swoje właściwości lecznicze i regulujące naturalne procesy fizjologiczne, zachodzące w organizmie kobiety. Jego działanie nie ogranicza się jedynie do łagodzenia objawów PMS. Niepokalanek wykazuje wpływ na równowagę hormonalną, oddziałując bezpośrednio na przysadkę mózgową. Owoc niepokalanka zawiera związki diterpenowe, które wiążąc się z receptorami dopaminergicznymi D2 oraz D3, pobudzają je i powodują efekt podobny do działania dopaminy. W rezultacie hamują mechanizmy odpowiedzialne za wydzielanie prolaktyny. Dzięki temu skutecznie wspiera kobiety z zaburzeniami miesiączkowania, a u wielu z nich regularna suplementacja prowadzi do przywrócenia owulacji i możliwości ponownego miesiączkowania.

Regularne stosowanie preparatów z owoców lub zawierających ekstrakt z niepokalanka może pomóc w stabilizacji cyklu menstruacyjnego. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy jego fazy są zbyt krótkie, nieregularne lub bezowulacyjne. Co istotne, niepokalanek działa nie tylko na hormony. Pomaga zachować  dobrą kondycję skóry oraz jej wygląd, u osób z trądzikiem o podłożu hormonalnym. Czyni go to wsparciem nie tylko leczniczym, ale też estetycznym.

Niepokalanek wpływa na gospodarkę wody w organizmie. Jest to istotne w kontekście napięcia przedmiesiączkowego, zatrzymywania płynów i powstawania obrzęków. Ponadto niepokalanek może wspierać popęd seksualny, który nierzadko spada u kobiet z problemami o podłożu niewłaściwej gospodarki hormonami. To wszechstronny surowiec zielarski, działający kompleksowo, którego właściwości zdrowotne obejmują wiele konkretnych dolegliwości. 

Jak dawkować niepokalanka? Jak stosować preparaty z tego surowca?

Na półkach sklepów zielarskich oraz aptek możemy znaleźć mnóstwo preparatów z niepokalanka pospolitego. Rynek oferuje zarówno jednorodne zioła, mieszanki ziołowe, herbatki ziołowe z tym składnikiem, ekstrakty, jak i bardziej rozbudowane suplementy diety dla kobiet.

Najczęściej spotykane formy:

• suszone owoce niepokalanka służące do przygotowania naparu
• ekstrakt z suszonych owoców niepokalanka, najczęściej w kapsułkach, w dawce zwykle 20–40 mg ekstraktu standaryzowanego na dzień,
• alkoholowa nalewka z niepokalanka – 1–2 ml do 3 razy dziennie lub roztwór wodny
• tabletki łączone składające się ekstrakt oraz innych, synergicznie działających ziół.

Kurację ziołową najlepiej prowadzić minimum przez 3 miesiące. Warto pamiętać, że efekty nie pojawią się z dnia na dzień, jak po zastosowanym antybiotyku w pigułce, organizm potrzebuje czasu na zregenerowanie się i przywrócenie do, używając przenośni: "ustawień fabrycznych".

Warto zwrócić uwagę na fakt, że zaleca się stosowanie niepokalanka rano, gdy poziom prolaktyny jest fizjologicznie najwyższy. Wtedy roślina działa najefektywniej.

POZNAJ WŁAŚCIWOŚCI ŁOPIANU WIĘKSZEGO!

Niepokalanek – przeciwwskazania. Jakie są środki ostrożności podczas stosowania niepokalanka?

Nie istnieją zioła w 100% bezpieczne. Nawet najłagodniej działające herbata, może powodować skutki uboczne np. u osoby uczulonej na nią. Niepokalanek pospolity, mimo że naturalny bezpieczny, pod kątem zawierania substancji silnie działających, też ma przeciwwskazania.

Kiedy najlepiej unikać owoców niepokalanka?

• podczas ciąży i karmienia,
• jeśli występują nowotwory hormonozależne (np. rak piersi),
• przy zaburzeniach funkcjonowania przysadki mózgowej,
• podczas terapii hormonalnej lub stosowania leków działających na dopaminę.
• przy alergii na ten gatunek
• podczas zażywania leków, warto zorientować się, czy nie występują interakcję między surowcem zielarskim, a farmaceutykiem.

Jeśli masz wątpliwości, nie posiadasz profesjonalnej wiedzy z zakresu ziołolecznictwa, warto skonsultować się z fitoterapeutą, który pomoże dobrać odpowiednią dawkę lub mieszanki ziołowe. Podczas kuracji lekami tradycyjnymi, należy skonsultować się z lekarzem, czy nie występują przeciwskazania. 

Jakie mogą być skutki uboczne stosowania niepokalanka? Czy niepokalanek pospolity jest bezpieczny?

Zdecydowana większość osób znosi kurację niepokalankiem bardzo dobrze.  Czasem smak np. herbatki ziołowej może nie należeć do najprzyjemniejszych. Jednak jak w przypadku każdego surowca, podczas stosowania mogą wystąpić skutki uboczne. Są one raczej łagodne, ale warto je znać.

Możliwe działania niepożądane:

• bóle głowy,
• nudności, problemy żołądkowe,
• wysypki alergiczne,
• zmienność nastrojów (u osób wrażliwych na zmiany hormonalne).

Jeśli podczas kuracji dzieje się coś niepokojącego, należy odstawić ten preparat. Warto zrobić przerwę, zorientować się czy w jej trakcie samopoczucie wraca do normy.

Dlaczego warto stosować niepokalanek?

Zawsze warto próbować przywrócić utracony komfort życia oraz zdrowie. Być może już małe zmiany uspokoją syndromy PMS czy okresu przekwitania. Być może za pomocą herbatki ziołowej uda się przywrócić regularność cyklu miesiączkowego. Nie od razu i nie u każdego, ale niepokalanek działa naturalnie. zalety stosowania Vitex agnus-castus:

• ulga przy nieprzyjemnych i męczących objawach PMS,
• pomoc w ustabilizowaniu przebiegu cykli miesiączkowych,
• wsparcie dla kobiet starających się o dziecko,
• naturalna pomoc w czasie menopauzy, łagodzenie dyskomfortu wynikającego z przekwitania
• sposób na poprawę kondycji skóry przy trądziku hormonalnym,
• delikatna regulacja hormonalna, często skuteczna.

Preparaty na bazie niepokalanka

Istnieją różnorodne preparaty na bazie niepokalanka: może to być alkoholowa nalewka, gotowy bezalkoholowy roztwór wodny do picia, ekstrakt z owoców niepokalanka, mielone owoce zamknięte w kapsułce, gotowy ziołowy suplement diety ze standaryzowanym ekstraktem. Mogą to być również prostsze herbatki ziołowe, mieszanki ziołowe oraz suszone owoce do zaparzania naparu.

Niepokalanek pospolity działa, jest to potwierdzone licznymi badaniami, ale ważne by stosować go mądrze i świadomie oraz w odpowiedzi na konkretne dolegliwości. 

Owoce niepokalanka są składnikiem ziołowej herbatki na menopauzę KLIMAKTERzioł. 

Bibliografia:

• Błach-Olszewska Z, Długosz A, Kowal-Gierczek B, Lamer-Zarawska E, Niedworok J. Fitoterapia i leki roślinne. Wyd. 1. Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2007
• Atmaca M, Kumru S, Tezcan E. Fluoxetine versus Vitex agnus castus extract in the treatment of premenstrual dysphoric disorder. Hum Psychopharmacol. 2003; 18(3): 191–195. doi:10.1002/ hup.470.
• Chen SN, Friesen JB, Webster D, et al. Phytoconstituents from Vitex agnus-castus fruits. Fitoterapia 2011; 82(4): 528–533. doi:10.1016/j.fitote.2010.12.003.
• Liu J, Burdette JE, Xu H, et al. Evaluation of estrogenic activity of plant extracts for the potential treatment of menopausal symptoms. J Agric Food Chem. 2001; 49(5): 2472–2479. doi:10.1021/ jf0014157.
• Magiera, A., Prokop, A., Gieleta, M., & Olszewska, M. A. (2021). Potencjał terapeutyczny owoców niepokalanka pospolitego (Vitex agnus-castus) w schorzeniach ginekologicznych–przegląd aktualnego stanu wiedzy. Farm Pol, 77(8), 491-502.
• Niroumand MC, Heydarpour F, Farzaei MH. Pharmacological and therapeutic effects of Vitex agnus-castus L.: A review. Phcog Rev. 2018; 12: 103–114. doi: 10.4103/phrev.phrev_22_17.
• Schellenberg R, Zimmermann C, Drewe J, Hoexter G, Zahner C. Dose-dependent efficacy of the Vitex agnus castus extract Ze 440 in patients suffering from premenstrual syndrome. Phytomedicine. 2012; 19(14): 1325–1331. doi:10.1016/j.phymed.2012.08.006.

Autor artykułu:

   mgr inż. Beata Widlińska-Wojtasik 

Absolwentka Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie na kierunku Żywienie Człowieka, dietetyk z wieloletnim stażem oraz technik farmaceutyczny 
Opinie i porady autora z zakresu zdrowego odżywiania i fitoterapii:

• N. Tomasiak , M. Świerc „Przez Polskie Góry. Przewodnik Biegacza" wyd. Helion Gliwice, 2016
• https://finanse.wp.pl/szynka-z-puszki-to-skory-i-chemia-6114653062973569a
• https://www.fakt.pl/wydarzenia/polska/szynka-z-puszki-to-skory-i-chemia/8rkpgbl
• Dietetyk w ogólnoeuropejskim projekcie Preventomics: https://preventomics.eu/