Korzeń łopianu większego – właściwości lecznicze i przeciwwskazania

Spis treści:

1. Jak wygląda łopian?
2. Jakie składniki aktywne zawiera korzeń łopianu? Właściwości lecznicze korzenia z łopianu
3. Jakie jest najczęstsze zastosowanie łopianu w medycynie naturalnej?
4. Czy łopian działa na włosy i skórę? Naturalna kosmetyka ziołowa na wypadanie włosów i łupież
5. Jak stosować łopian? Najlepsze formy podania zioła - odwar i maści
6. Ciekawostka: Łopian jako zapomniane warzywo
7. Przeciwwskazania do stosowania łopianu

 

Korzeń łopianu posiada wiele cennych właściwości, które wykorzystuje się od setek lat, zarówno w fitoterapii, jak i kosmetyce. W medycynie tradycyjnej znany jest z działania oczyszczającego, napotnego, przeciwbakteryjnego i przeciwzapalnego, a także regulującego poziom glukozy we krwi.

Jak wygląda łopian?  

Łopian większy (Arctium lappa L.) to roślina, która należy do rodziny astrowatych. Choć przez wielu uważana jest za pospolity chwast, od wieków ceniona jest w medycynie naturalnej jako skuteczne zioło lecznicze.

Łopian to roślina dorastająca nawet do dwóch metrów wysokości. Duże liście łopianu mają sercowaty kształt, a kwiatostany w formie kolczastych rzepów, które z łatwością przyczepiają się do ubrań czy sierści zwierząt. W dzieciństwie na pewno każdy z nas odbył z rówieśnikami "bitwę na rzepy".

Największą wartość terapeutyczną wykazuje korzeń łopianu, który jest pozyskiwany wczesną wiosną lub późną jesienią. Fitoterapia korzysta zarówno ze świeżego korzenia, jak i suszonego korzenia łopianu.

Jakie składniki aktywne zawiera korzeń łopianu? Właściwości lecznicze korzenia z łopianu

Korzeń łopianu zawiera bogaty skład substancji bioaktywnych, które odpowiadają za jego właściwości lecznicze i szerokie zastosowanie w lecznictwie naturalnym.

Najważniejsze składniki korzenia łopianu:

• Inulina to prebiotyk występujący również w korzeniu cykorii. Wspomaga ona funkcjonowanie układu pokarmowego, sprzyja rozwojowi prawidłowej mikroflory jelit, wpływa na regulację poziomu glukozy we krwi oraz działa przeciwcukrzycowo,
• Garbniki i olejek eteryczny działają ściągająco, odkażająco i przeciwbakteryjnie,
• Kwas kawowy i chlorogenowy to kwasy organiczne, które wykazują silne działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne, neutralizują szkodliwe działanie wolnych rodników
• Poliacetyleny to związki chroniące przed infekcjami grzybiczymi i bakteryjnymi, dodatkowo wspomagają regenerację skóry oraz wzmacniają włosy
• Fitosterole – wspomagają metabolizm tłuszczów, mogą wpływać na poziom cholesterolu we krwi i obniżają poziom cukru we krwi,
• Sole mineralne: potas, fosfor i wapń, uczestniczą w podstawowych procesach zachodzących w organizmie człowieka m.in dotyczących mineralizacji kości i zębów, metabolizmu energetycznego i przewodzeniu impulsów nerwowych, gospodarki wodno-elektrolitowej, wspiera pracę mięśni oraz pomaga w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi.

Dzięki obecności związków aktywnych, korzenia łopianu wykazuje szerokie spektrum działania. Łopian pomaga oczyszczać organizm oraz poprzez zwiększenie wydzielania żółci i soków żołądkowych wspomaga trawienie. Działanie łopianu zostało docenione również w problemach skórnych,  łagodzi objawy łuszczycy, trądziku i stanów zapalnych. Wyciąg z korzenia łopianu wykazuje silne działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Dlatego też zewnętrzne stosowanie łopianu zalecane jest przy problemach z infekcjami skórnymi, przetłuszczającą się skórą głowy. Co ciekawe, nie tylko korzeń łopianu, a również i  kwiaty łopianu mają leczniczy potencjał. Regularne stosowanie preparatów z łopianem ma pozytywny wpływ na wypadanie włosów i ogólną kondycję skóry podrażnionej i problematycznej.

Jakie jest najczęstsze zastosowanie łopianu w medycynie naturalnej? 

Zastosowanie łopianu obejmuje wiele dolegliwości. To zioło lecznicze, działa wielokierunkowo, zarówno wewnętrznie w formie naparów i odwarów, jak i zewnętrznie jako okłady, płukanki lub składnik kosmetyków, maści i olejów.

Najczęstsze wskazania do stosowania korzenia łopianu:

• Zaburzenia trawienia:  łopian wspomaga wydzielanie soków żołądkowych, zwiększa wydzielanie żółci oraz enzymów trawiennych
• Cukrzyca typu 2: dzięki inulinie i fitosterolom pomaga obniżyć poziom cukru we krwi,
• Bóle reumatyczne: odwar lub nalewka z łopianu redukuje bóle reumatyczne i stany zapalne, stosowane wewnętrznie i zewnętrznie jako okłady lub oleje i maści z łopianem
• Infekcje dróg moczowych: zioło to działa moczopędnie i przeciwbakteryjnie, wspomaga wypłukiwanie bakterii z układu moczowego
• Trądzik, egzemy, łuszczyca: łagodzi problemy skórne, wspomaga oczyszczanie organizmu z produktów przemiany materii.

Czy łopian działa na włosy i skórę? Naturalna kosmetyka ziołowa na wypadanie włosów i łupież

Dzięki bogactwu aktywnych składników, łopian znakomicie sprawdza się w pielęgnacji włosów i skóry z problemami i podrażnionej. Od pokoleń wykorzystywany jest w kosmetyce jako składnik szamponów, masek i olejków.

Korzyści ze stosowania łopianu na włosy i skórę głowy:

• Wzmacnia cebulki włosów i łagodzi ich wypadanie,
• Redukuje łupież, przetłuszczanie i świąd skóry głowy,
• Wpływa na poprawę ukrwienia i przyspiesza regenerację mieszków włosowych,
• Olej z korzenia łopianu wpływa na odbudowę struktury włosa i dodaje mu blasku.

Produkty z łopianem to świetny wybór dla osób z problemami dermatologicznymi. Szampony i odżywki do włosów posłużą zarówno w codziennej pielęgnacji, jak i jako wsparcie w leczeniu dermatoz.

Jak stosować łopian? Najlepsze formy podania zioła - odwar i maści

Zgodnie ze sztuką zielarską łopian stosuje się w kilku postaciach. Najczęściej korzysta się z suszonego korzenia łopianu lub gotowych ekstraktów. W sklepach zielarskich dostępne są surowce oraz przetwory z tego zioła: łopian korzeń cięty, mieszanki ziołowe, herbatki ziołowe, maści z łopianu, olej z łopianu, płyny z ekstraktem z łopianu oraz naturalne mydła łopianowe. Korzeń łopianu jest składnikiem m.in. ziołowej herbatki na łuszczycę.

Polecane formy zastosowania:

• Odwar z łopianu
• Nalewka z łopianu którą otrzymuje się przez macerację świeżego korzenia w alkoholu,
• Sok ze świeżego korzenia łopianu o działaniu silnie oczyszczającym i przeciwzapalnym,
• Maści, kremy, szampony z łopianem do stosowania zewnętrznego na skórę i włosy
• Tradycyjne ziołolecznictwo zaleca także przemywać skórę odwarem z łopianu przy trądziku, świądzie, łuszczycy.

Ciekawostka: Łopian jako zapomniane warzywo

Nie każdy wie, że korzeń łopianu jest również traktowany jako warzywo. W kuchni wschodnioazjatyckiej wykorzystuje się go do zup, potraw duszonych czy kiszenia. Inulina, błonnik i sole mineralne sprawiają, że to nie tylko składnik leczniczy, ale też pełnowartościowy składnik odżywczy.

POZNAJ TAKŻE WŁAŚCIWOŚCI MIODUNKI PLAMISTEJ!

Przeciwwskazania do stosowania łopianu

Arctium lappa posiada wiele cennych właściwości, które sprawiają, że zastosowanie łopianu w lecznictwie i kosmetyce jest wyjątkowo szerokie. Stymuluje trawienie, łagodzi stany zapalne, wspiera prewencję cukrzycy,  wspomaga oczyszczanie organizmu i poprawia kondycję włosów i skóry. Jednak istnieją pewne przeciwwskazania do stosowania tego surowca zielarskiego:

• Kobiety w ciąży i karmiące powinny unikać stosowania ze względu na brak wystarczających badań potwierdzających bezpieczeństwo,
• Osoby przyjmujące leki przeciwcukrzycowe ponieważ występuje ryzyko nadmiernego obniżenia poziomu glukozy we krwi,
• Osoby uczulone na rośliny z rodziny astrowatych, do której łopian większy należy, ze względu na możliwe reakcje alergiczne
• Pacjenci z niedrożnością dróg moczowych i ciężkimi chorobami nerek powinny unikać ziół moczopędnych.

Dodatkowo przy nadmiernym stosowaniu mogą pojawić się łagodne działania niepożądane ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności lub bóle brzucha. Stosowanie ziół zawsze należy prowadzić z rozwagą, najlepiej po konsultacji z fitoterapeutą, a przy towarzyszących chorobach również z lekarzem.

Bibliografia:

• Różański H., Fitoterapia cz. IV
• Ziołolecznictwo – Poradnik dla lekarzy, red. A. Ożarowski
• Leki ziołowe w praktyce lekarzy, Labofarm
• Graeme Tobyn, Alison Denham, Margaret Whitelegg; Arctium lappa, burdock;  Medical Herbs (pp.91-103); December 2011
• Wang C.F., Duo M.J., Chang E.E., Yang J.Y.: Essential and toxic trace elements in the Chinese medicine. J. Radioanal. Nucl. Chem., 1996; 211: 333-347. – 12.
• Singh V., Garg A.N.: Availabillity of Essential Trace Elements in Ayurvedic Indian Medicinal Herbs using Instrumental Neutron Activation Analysis. Appl. Radiat. Isot. 1997; 48: 97-101. – 13.
• Rodriguez P, Blanco J, Juste S 1995 Allergic contact dermatitis due to burdock (Arctium lappa). Contact  Dermatitis 33:134–135
• Chen FA, Wu AB, Chen CY 2004 The influence of different treatments on the free radical scavenging activity of burdock and variations of its active components. Food Chemistry 86:479–484
• Chen FA, Wu AB, Chen CY 2004 The influence of different treatments on the free radical scavenging activity of burdock and variations of its active components. Food Chemistry 86:479–484

 

Autor artykułu:

   mgr inż. Beata Widlińska-Wojtasik 

Absolwentka Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie na kierunku Żywienie Człowieka, dietetyk z wieloletnim stażem oraz technik farmaceutyczny 
Opinie i porady autora z zakresu zdrowego odżywiania i fitoterapii:

• N. Tomasiak , M. Świerc „Przez Polskie Góry. Przewodnik Biegacza" wyd. Helion Gliwice, 2016
• https://finanse.wp.pl/szynka-z-puszki-to-skory-i-chemia-6114653062973569a
• https://www.fakt.pl/wydarzenia/polska/szynka-z-puszki-to-skory-i-chemia/8rkpgbl
• Dietetyk w ogólnoeuropejskim projekcie Preventomics: https://preventomics.eu/