Miodunka plamista – właściwości lecznicze ziela miodunki i jej działanie na układ oddechowy i moczowy

Spis treści:

1. Pulmonaria officinalis to roślina o szerokim zastosowaniu leczniczym
2. Jakie substancje czynne są odpowiedzialne za właściwości zdrowotne ziela miodunki?
3. Właściwości lecznicze miodunki plamistej, a wskazania do stosowania
4. Jak stosować miodunkę lekarską? Napar i inne postacie leku
5. Jakie jest zastosowanie miodunki plamistej – działanie na płuca i drogi oddechowe
6. Działanie miodunki na schorzenia układu moczowego
7. Jakie są skutki uboczne i przeciwwskazania do stosowania preparatów zawierających miodunkę plamistą
8. Miodunka plamista – interakcje z lekami
9. Miodunka – właściwości. Dlaczego warto stosować miodunkę plamistą?

Miodunka plamista, miodunka lekarska wykazuje właściwości wykrztuśne, osłaniające i przeciwzapalne. Ziele miodunki jest najczęściej wykorzystywane w preparatach stosowanych przy takich objawach jak kaszel, chrypka, zapalenie gardła czy przewlekłe zapalenie oskrzeli. Dodatkowo płucnik, bo to jego potoczna nazwa, wspomaga funkcjonowanie układu moczowego oraz pokarmowego.

Pulmonaria officinalis to roślina o szerokim zastosowaniu leczniczym

Miodunka plamista (Pulmonaria officinalis L ) to roślina zielarska z rodziny ogórecznikowatych (Boraginaceae), która od wieków znajduje zastosowanie w terapii i profilaktyce chorób układu oddechowego oraz dolegliwości ze strony układu moczowego. Ze względu bogactwo związków aktywnych, występujących w tym surowcu zielarskim, miodunka plamista wykazuje działanie lecznicze. Zostało ono potwierdzone zarówno przez zielarzy ludowych, jak i fitoterapeutów oraz badania naukowe. Działanie miodunki obejmuje przede wszystkim układ oddechowy, ale także skórę, nerki oraz przewód pokarmowy, a w tym żołądek i dwunastnicę.

Jakie substancje czynne są odpowiedzialne za właściwości zdrowotne ziela miodunki?

Miodunka to roślina bogata w różnorodne związki aktywne, wykorzystywane w preparatach do stosowania wewnętrznego oraz w kosmetyce. W zielu miodunki plamistej zawarte są cenne fitoskładniki, które nadają jej właściwości zdrowotne. Do najważniejszych należą:

• Śluzy roślinne, które chronią i nawilżają błony śluzowe dróg oddechowych, szczególnie przydatne w chrypce;
• Krzemionki to związki, które przyspieszają gojenie się ran i regenerację nabłonka, stosowane wewnętrznie wspomagają prawidłowy wzrost paznokci i włosów oraz zdrowie skóry. 
• Flawonoidy wykazujące działanie przeciwzapalne i przeciwutleniające, zapobiegają degradacyjnej działalności wolnych rodników w organizmie;
• Garbniki to związki o działaniu ściągającym i  i właściwościach przeciwbakteryjnych, wspierają leczenie stanów zapalnych;
• Saponiny pobudzają odkrztuszanie, oczyszczając oskrzela i płuca; saponiny ułatwiają rozrzedzenie i usunięcie zalegającej w oskrzelach czy płucach wydzieliny
• Alantoina, powszechnie znana substancja pielęgnująca skórę, łagodzi podrażnienia i sprzyja gojeniu trudno gojących się ran, zmiękcza naskórek. Alantoina wraz z krzemionką czyni z liści miodunki surowiec zielarski o przydatności kosmetycznej.

Dzięki tym składnikom ekstrakty z miodunki są stosowane w leczeniu chorób zapalnych gardła, oskrzeli i skóry.

Właściwości lecznicze miodunki plamistej, a wskazania do stosowania

Wskazania do stosowania miodunki plamistej obejmują wiele, często występujących u ludzi, dolegliwości ze strony układu oddechowego i moczowego. Roślina jest szczególnie skuteczna we wspomaganiu leczenia:

• chrypki i kaszlu (zarówno suchego, jak i mokrego),
• stanów zapalnych gardła, tchawicy, krtani i oskrzeli,
• przewlekłych infekcji dróg oddechowych,
• zapalenia jamy ustnej,
• dolegliwości ze strony skóry (egzema, trudno gojące się rany, trądzik),
• stanu zapalnego pęcherza i schorzeń układu moczowego.

Ziele miodunki wspiera również rekonwalescencję po infekcjach oraz wykazuje działanie przeciwzapalne w stanach przewlekłych. Ponadto miodunka plamista stosowana jest pomocniczo w leczeniu chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera, ze względu na obecność przeciwutleniaczy -  flawonoidów, wykazujących o działaniu neuroprotekcyjnym.

Jak stosować miodunkę lekarską? Napar i inne postacie leku

Zastosowanie miodunki w domowej fitoterapii ma wieloletnią tradycję. Surowcem zielarskim jest ziele miodunki (Herba Pulmonariae), które powinno być zbierane w okresie kwitnienia, następujące zwykle od kwietnia do maja, na terenach lasów liściastych.

Najczęstsze formy stosowania to:

• Napar z miodunki. Wykonanie: 1 łyżkę suszonego ziela zalać 200 ml wrzątku, przykryć, odstawić na 15-20 minut, odcedzić i pić 2–3 razy dziennie przy kaszlu i infekcjach dróg oddechowych;
• Odwar: 2 łyżki suszonego ziela należy zalać dwoma szklankami (ok 450ml) wody w temp pokojowej. Doprowadzić do wrzenia, i gotować pod przykryciem ok. 10 min, na małym ogniu. Następnie uzupełnić wodą do 450 ml i przecedzić. Stosować po ok 75-150 ml 2-3 razy dziennie. Zastosowanie na biegunkę lub do płukania gardła i inhalacji;
• Syropy zawierające wyciąg z miodunki plamistej – idealne dla dzieci i seniorów, w szczególności na problemy z kaszlem i chrypką
• Mieszanki ziołowe, gdzie roślina łączona jest z korzeniem prawoślazu, zielem tymianku czy porostem islandzkim. Taką mieszankę najlepiej przygotować w formie maceratu, gdzie 2 łyżki ziół, zalewa się 250ml letniej wody i odstawia na 30 minut. W ten sposób śluzy o działaniu osłaniającym, nie zostaną zniszczone przez wysoką temperaturę. Macerat pić 2-3 razy dziennie po 2-3 łyżki. Działanie osłonowe na problemy takie jak: kaszel, podrażnione gardło. Miodunka jest składnikiem ziołowej herbatki na płuca.

Jakie jest zastosowanie miodunki plamistej – działanie na płuca i drogi oddechowe

Miodunka działa korzystnie na drogi oddechowe w złożony sposób:

• rozrzedza zalegającą wydzielinę
• działa wykrztuśnie, ułatwiając usuwanie zalegającej wydzieliny,
• łagodzi stany zapalne oskrzeli i tchawicy,
• przyspiesza regenerację błon śluzowych,
• osłania płuca przed szkodliwymi czynnikami, takimi jak smog czy dym tytoniowy oraz działa antyoksydacyjnie, neutralizując wolne rodniki pochodzące z zanieczyszczeń powietrza i dymu.

Dzięki swoim właściwościom, miodunka znajduje zastosowanie w profilaktyce oraz leczeniu chorób płuc, szczególnie polecana jest palaczom. 

Działanie miodunki na schorzenia układu moczowego

Choć miodunka plamista, najczęściej wybierana jest na dolegliwości układu oddechowego, to warto przyjrzeć się również jej korzystnemu wpływowi na system moczowy:

• działa łagodnie moczopędnie, dzięki czemu wspomaga oczyszczenie dróg moczowych oraz całego organizmu
• oddziałuje przeciwzapalnie w obrębie dróg moczowych,
• wspomaga eliminację toksyn z ustroju,
• łagodzi objawy zapalenia pęcherza.

 

POZNAJ WŁAŚCIWOŚCI KOCANKI PIASKOWEJ!

Jakie są skutki uboczne i przeciwwskazania do stosowania preparatów zawierających miodunkę plamistą

Choć miodunka plamista od wieków wykorzystywana jest w zielarstwie, istnieją pewne przeciwwskazania do stosowania:

• alergia na rośliny z rodziny ogórecznikowatych,
• współistniejące choroby autoimmunologiczne,
• ciąża i karmienie piersią 

Choć skutki uboczne miodunki występują rzadko, mogą one obejmować:

• nudności,
• biegunki,
• reakcje alergiczne.

Długotrwałe stosowanie tego zioła, może prowadzić do odwodnienia. Należy stosować miodunkę z umiarem i rozwagą. Miodunka jak wszystkie zioła wymaga odpowiedniego dawkowania. Przed rozpoczęciem ziołoterapii warto skonsultować się z fitoterapeutą lub skorzystać z porady lekarskiej.

Miodunka plamista – interakcje z lekami

Interakcje preparatów miodunki z lekami to temat istotny dla osób przewlekle chorych i zażywających leki. Płucnik może wchodzić w interakcje z lekami:

• moczopędnymi, nasilając ich działanie, może dojść do odwodnienia skutkując zaburzeniem pracy serca
• przeciwzapalnymi, zioło może zwiększać ich stopień wchłaniania,
• środkami przeciwzakrzepowymi, ze względu na potencjalne właściwości przeciwzakrzepowe miodunki, wynikające z obecności glikopeptydu w zielu.

Interakcje z lekami warto omówić z lekarzem, szczególnie przy chorobach przewlekłych lub neurodegeneracyjnych, gdyż nie wszystkie interakcje są tutaj wymienione.

Miodunka – właściwości. Dlaczego warto stosować miodunkę plamistą?

Właściwości lecznicze substancji czynnych zawartych w miodunce, czynią ją jedną z bardziej wartościowych roślin ujętych w zielarstwie. Dzięki kompleksowemu działaniu na błony śluzowe, oskrzela, płuca i nerki, miodunka plamista znajduje zastosowanie we wspomaganiu wielu codziennych dolegliwości.

Najważniejsze właściwości lecznicze miodunki plamistej:

• działa rozrzedzająco, wykrztuśnie i osłonowo na drogi oddechowe,
• łagodzi kaszel, chrypkę i stany zapalne gardła,
• łagodzi dolegliwości ze strony systemu moczowego,
• przyspiesza gojenie ran, regenerację błon śluzowych i skóry oraz zmniejsza podrażnienia skóry,
• wykazuje działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne,
• może wspomagać terapię chorób neurodegeneracyjnych.

Miodunka to zioło o bogatej historii i szerokim zastosowaniu. Warto sięgnąć po nie w potrzebie. Jednak każdy kto ceni naturalne metody wspierania zdrowia, musi pamiętać o odpowiednim dawkowaniu i stosowaniu ziół z rozwagą.

Bibliografia: 

• Różański, H. (2004). Fitoterapia cz. 4
• Ilona Kaczmarczyk-Sedlak, Arkadiusz Ciołkowski; Zioła w medycynie. Choroby układu oddechowego; 2022; PZWL
• Shweta Chauhan, Varun Jaiswal, Yeong-Im Cho, Hae-Jeung Lee; Biological Activities and Phytochemicals of Lungworts (Genus Pulmonaria) Focusing on Pulmonaria officinalis; Applied sciennces; July 2022; 12(13):6678
• Elena Neagu, Gabriel Lucian Radu, Camelia Albu, Gabriela Paun; Antioxidant activity, acetylcholinesterase and tyrosinase inhibitory potential of Pulmonaria officinalis and Centarium umbellatum extracts; Saudi Journal of Biological Sciences; Volume 25, Issue 3, March 2018, Pages 578-585

Autor artykułu:

   mgr inż. Beata Widlińska-Wojtasik 

Absolwentka Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie na kierunku Żywienie Człowieka, dietetyk z wieloletnim stażem oraz technik farmaceutyczny 
Opinie i porady autora z zakresu zdrowego odżywiania i fitoterapii:

• N. Tomasiak , M. Świerc „Przez Polskie Góry. Przewodnik Biegacza" wyd. Helion Gliwice, 2016
• https://finanse.wp.pl/szynka-z-puszki-to-skory-i-chemia-6114653062973569a
• https://www.fakt.pl/wydarzenia/polska/szynka-z-puszki-to-skory-i-chemia/8rkpgbl
• Dietetyk w ogólnoeuropejskim projekcie Preventomics: https://preventomics.eu/