Dzika róża – właściwości lecznicze, działanie i zastosowanie owoców Rosa canina

Spis treści:

1. Jakie są właściwości owoców dzikiej róży? Jakie składniki aktywne zawarte w skórce dzikiej róży?
2. Dzika róża – właściwości lecznicze i działanie surowca zielarskiego
3. Dzika róża, a witamina C. Czy warto stosować proszek z dzikiej róży?
4. Dzika róża – zastosowanie owoców w profilaktyce zdrowotnej
5. Dzika róża na stawy. Czy herbata z dzikiej róży pomaga na schorzenia zwyrodnieniowe?
6. Jakie formy dzikiej róży są dostępne? Owoc suszony czy konfitura? Jak spożywać suszoną dzika różę?
7. Zastosowanie i właściwości naparu z dzikiej róży 
8. Jakie są właściwości pielęgnacyjne dzikiej róży? Zastosowanie owoców w kosmetyce
9. Dzika róża – przeciwwskazania. Kto powinien zachować szczególną ostrożność?

 

Właściwości lecznicze owoców dzikiej róży obejmują działanie immunostymulujące, antyoksydacyjne, przeciwzapalne, moczopędne i regenerujące. To surowiec zielarski, który warto stosować profilaktycznie dla zdrowia, przez cały rok, a szczególnie w okresie jesienno-zimowym.

Dzika róża (Rosa canina) to jedna z najcenniejszych roślin zielarskich naszej rodzimej flory. Można ją spotkać w polskich ogrodach, parkach oraz polach. Krzew kwitnie biało-różowymi kwiatami i wydaje dużo drobnych owoców. Stosowana była w medycynie ludowej od wieków. Dziś zyskuje popularność na nowo, jako naturalne źródło witamin i związków bioaktywnych. Całe owoce, skórki owocowe, nasiona, a także płatki kwiatów wykorzystywane są w ziołolecznictwie, przetwórstwie spożywczym, a także w branży kosmetycznej. Dzięki wysokiej zawartości składników takich jak: witamina C, flawonoidy i kwasy organiczne, przypisuje się jej działanie wzmacniające odporność, łagodzące stany zapalne i regenerujące organizm. Poznaj właściwości Rosa canina!

Jakie są właściwości owoców dzikiej róży? Jakie składniki aktywne zawarte w skórce dzikiej róży?

Dzika róża to ceniona roślina, która od stuleci znana była w medycynie ludowej i wykorzystywana do leczenia, a także jako wartościowy owoc do spożycia.

Najcenniejsze właściwości dzikiej róży wynikają z jej unikalnego, bogatego składu owoców:

• posiada bardzo wysoką zawartość witaminy C, nawet do 1000 mg/100 g surowca,
• flawonoidy takie jak: rutyna, kwercetyna, hesperydyna, które działają synergistycznie z witaminą C, mają właściwości przeciwzapalne i przeciwwirusowe
• karotenoidy: β-karoten, likopen o silnych właściwościach antyoksydacyjnych
• pektyny, które stanowią rozpuszczalną frakcję błonnika, regulującą pracę jelit, stanowiącą pożywkę dla mikroflory jelitowej oraz obniżająca wchłanianie cholesterolu i glukozy
• garbniki o właściwościach ściągających i przeciwbakteryjnych
• polifenole modulujące odpowiedź immunologiczną organizmu
• kwasy organiczne: jabłkowy, cytrynowy, galusowy o działaniu oczyszczającym i diuretycznym (zwiększają wydalanie moczu),
• olejki eteryczne,
• nienasycone kwasy tłuszczowe z pestek

Dzięki tym właściwościom, dzikiej róży przypisuje się szerokie zastosowanie: wspieranie rekonwalescencji,  ochronę przed przeziębieniem oraz pielęgnację skóry.

Dzika róża – właściwości lecznicze i działanie surowca zielarskiego

Owoce dzikiej róży, będące bogatym źródłem witaminy c oraz innych cennych składników aktywnych, wykazują działanie:

• wzmacniające odporność 
• wspierające układ krążenia i wzmacniające naczynia krwionośne
• antyoksydacyjne i ochronne dla błon śluzowych,
• łagodzące stany zapalne układu pokarmowego i moczowego,
• wspierające w okresie powrotu do zdrowia, przemęczenia i nadmiernego stresu,
• oczyszczające i moczopędne, sprzyjające usuwaniu toksyn z organizmu

Dzika róża, a witamina C. Czy warto stosować proszek z dzikiej róży? 

Rosa canina zawiera największą ilość witaminy C w owocu, spośród wszystkich rodzimych roślin leczniczych. Najbardziej wysycona tą witamina jest skórka dzikiej roży. Odpowiednio przygotowana i suszona w niezbyt wysokiej temperaturze skórka owocowa jest doskonałym składnikiem diety bogatym w witaminę C.  W połączeniu z innymi związkami bioaktywnymi, tworzy naturalny kompleks wspierający układ odpornościowy i walkę z wolnymi rodnikami. Mielona skórka dzikiej róży, są łatwe w przechowywaniu oraz wygodne do stosowania. Warto posiadać go w domowej apteczne i zażywać każdego dnia. Ten bogaty skład substancji aktywnych czyni z róży niezastąpione zioło na przeziębienie.

Regularne spożywanie owoców róży:

• wzmacnia układ odpornościowy,
• zapewnia ochronę przed przeziębieniem i infekcjami sezonowymi,
• wspiera gojenie ran i regenerację skóry i innych tkanek miękkich,
• spowalnia procesy starzenia się skóry i komórek, a także powstawania zmarszczek,
• pozytywnie wpływa na układ sercowo-naczyniowy.
• wspomaga zdrowie stawów
• zapewnia witalność każdego dnia

Dzika róża – zastosowanie owoców w profilaktyce zdrowotnej

Zastosowanie i właściwości owoców dzikiej róży są potwierdzone naukowo. W ziołolecznictwie zaleca się ją jako naturalny suplement diety m.in. w:

• przeziębieniu, osłabieniu i obniżonej odporności,
• stanach zapalnych jamy ustnej i pęcherza moczowego,
• schorzeniach serca, miażdżycy, nadciśnieniu,
• niedoborach witamin z grupy B, A, E i C,
• rekonwalescencji po chorobach wirusowych i bakteryjnych,
• stanach zapalnych stawów
• problemach z poprawnym trawieniem np. w zaparciach i nieregularnych wypróżnieniach
• stresie, przemęczeniu oraz zaburzeniach metabolicznych.

Dzika róża na stawy. Czy herbata z dzikiej róży pomaga na schorzenia zwyrodnieniowe?

Owoce dzikiej róży zawierają wysoką zawartość witaminy C, flawonoidów, karotenoidów i polifenoli. Szczególne znaczenie dla zdrowia stawów mają jednak związki o nazwie: galaktolipidy, a zwłaszcza związek GOPO (galactolipid of plant origin). Substancje te wykazują silne właściwości przeciwzapalne oraz ochronne na chrząstkę stawową.

Badania kliniczne wskazują, że jest to korzystnie działające zioło na stawy. Ekstrakty z dzikiej róży zostały skutecznie wykorzystane w łagodzeniu stanów zapalnych stawów. Ich działalność polega na hamowaniu enzymów odpowiedzialnych za niszczenie chrząstki i ograniczaniu produkcji prozapalnych cytokin. Ze względu na silne właściwości przeciwzapalne, medycyna naturalna zaleca spożywanie tego owocu, podczas leczenia choroby zwyrodnieniowej stawów. Osoby cierpiące na artrozę mogą dzięki temu doświadczać mniejszego bólu oraz zmniejszonej sztywności stawów, poprzez naturalną suplementację.

Regularne stosowanie owoców lub preparatów na bazie dzikiej róży, może wiązać się z poprawą ruchomości stawów, zmniejszeniem dolegliwości bólowych oraz redukcją konieczności przyjmowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) lub choćby ich ilości. Pierwsze korzystne efekty mogą być zauważalne już po 3–4 tygodniach stosowania.

Istotny jest też fakt, że względu na wysoką zawartość witaminy C, owoce dzikiej róży sprzyjają produkcji kolagenu, co wpływa na zdrowie chrząstki i tkanki łącznej. Antyoksydacyjne właściwości chronią komórki organizmu przed stresem oksydacyjnym, a dodatkowo wzmacniają odporność organizmu. W związku z tym owoce i płatki dzikiej róży znajdują szerokie zastosowanie nie tylko w terapii wspierającej stawy, ale również w profilaktyce ogólnoustrojowej.

Owoce dzikiej róży są stosowane w terapii bólu stawów – m.in. przy reumatoidalnym zapaleniu stawów (RZS), artrozie i zmianach zwyrodnieniowych. Przynoszą ulgę dzięki galaktolipidom, które wykazują działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe.

Korzyści dla stawów z zastosowania owoców dzikiej róży:

• redukcja stanów zapalnych,
• poprawa elastyczności i ruchomości stawów,
• zmniejszenie zużycia leków przeciwbólowych,
• naturalne wsparcie codziennej aktywności ruchowej.

Jakie formy dzikiej róży są dostępne? Owoc suszony czy konfitura? Jak spożywać suszoną dzika różę?

W przetwórstwie spożywczym i zielarskim, znajdują zastosowanie następujące postacie surowca:

• cały owoc dzikiej róży, wykorzystywane do intraktów, maceratów i nalewek,
• skórka dzikiej róży to najbardziej wartościowy pod względem zawartości witaminy C surowiec, stosowany do herbatek i suplementów,
• skórka mielona – proszek to wygodna forma do smoothie i jogurtów,
• płatki dzikiej róży stosowane są do naparów, syropów i kąpieli o działaniu kojącym,
• pestki - nasiona to źródło oleju stosowanego w kosmetyce naturalnej.

Wykorzystanie róży w przetwórstwie spożywczym:

• konfitura z dzikiej róży jest idealna do pieczywa i deserów, a przede wszystkim tradycyjnych pączków
• syrop z dzikiej róży stosowany na odporność i przeziębienie,
• sok z dzikiej róży to naturalny suplement diety,
• proszek z dzikiej róży dodawany do koktajli, miodów i napojów,
• mieszanki ziołowe, herbatki ziołowe wspomagające regenerację, dodające zdrowia i witalności.

Zastosowanie i właściwości naparu z dzikiej róży 

Herbata z dzikiej róży to doskonała forma codziennego wsparcia dla organizmu. Napar przygotowuje się z suszonych owoców lub samych skórek. Działa on wzmacniająco, stymulująco na odporność, a także lekko rozgrzewa ciało. Szczególnie polecany przez fitoterapię, dla łagodzenia objawów przeziębienia. Ma owocowy, lekko kwaskowy smak. W połączeniu z kwiatem lipy oraz dodatkiem miodu stanowi idealną miksturę na chłodny dzień, mroźny poranek czy jesienną pluchę.

Przepis:

1 - 2 łyżki suszu zalać gorącą wodą w ilości 250ml. Zaparzać pod przykryciem 15-20 minut, przecedzić, można dodać miód lub sok z malin. Spożywać 1-2 razy dziennie.

Jakie są właściwości pielęgnacyjne dzikiej róży? Zastosowanie owoców w kosmetyce

W kosmetyce zastosowanie znajduje głównie olej z pestek, który poprawia elastyczność i koloryt skóry, wpływa na spowolnienie procesów starzenia się skóry, łagodzi blizny i zmiany po trądziku, a także wykazuje działanie regenerujące i rozjaśniające. Znane jest również stosowanie maceratów i hydrolatów z płatków róży, które tonizują, odświeżają, regenerują i łagodzą podrażnienia. Wykazują właściwości przeciwstarzeniowe, pielęgnują cerę naczynkową, rozjaśniają i wyrównują koloryt skóry.

Kosmetyki na bazie dzikiej róży to najczęściej kremy anti-aging, maseczki rozświetlające i do cery naczyniowej, serum i olejki do twarzy.

Dzika róża – przeciwwskazania. Kto powinien zachować szczególną ostrożność?

Choć dzika róża wykazuje działanie łagodne i fizjologiczne, istnieją ważne przeciwwskazania, które należy wziąć pod uwagę przed rozpoczęciem suplementacji. Konkretne grupy osób powinny zachować szczególną ostrożność .

• osoby z kamicą nerkową powinny zachować ostrożność, ze względu na obecność w surowcu kwasów szczawiowego i moczowego,
• dzikiej róży powinny unikać osoby po zawale serca oraz w przypadku zakrzepicy żył głębokich, ze względu na wysoką zawartość witaminy K, oraz możliwy wpływ na proces krzepnięcia krwi. Nadmiar tej witaminy może prowadzić do zakrzepów krwi i kolejnego ataku serca u osób szczególnie obciążonych
• kobietom w ciąży i w okresie laktacji zaleca się konsultację z lekarzem, jak w przypadku większości ziół i suplementów diety
• osoby stosujące leki przeciwzakrzepowe powinny zachować szczególną ostrożność ze względu na potencjalne interakcje leków z różą.

 

POZNAJ TAKŻE WŁAŚCIWOŚCI MALWY CZARNEJ 

 

Bibliografia:

1. Fan, C., Pacier, C., & Martirosyan, D. M. (2014). Rose hip (Rosa canina L.): a functional food perspective. Functional Foods in Health and Disease, 4(12), 493–509.
2. Kaszuba, M., Viapiana, A., & Wesołowski, M. (2019). Dzika róża (Rosa canina L.) jako źródło witamin i przeciwutleniaczy w diecie człowieka. Farmacja Polska Przegląd Numerów (2). https://doi.org/10.32383/farmpol/116295
3. Kirkeskov, B., Christensen, R., Bügel, S., Bliddal, H., Danneskiold-Samsøe, B., Christensen, L. P., et al. (2011). The effects of rose hip (Rosa canina) on plasma antioxidative activity and C-reactive protein in patients with rheumatoid arthritis and normal controls: a prospective cohort study. Phytomedicine, 18(11), 953–958.
4. Mitroi C., Lucan (Banciu) C., Guran (Radu) A., Sibu (Ciobanu) A., Poja R.. (2023). The antioxidant activity of rosehip (Rosa canina L.) – a review. Journal of Agroalimentary Processes and Technologies, 29(2), 55–58.
5. Pekacar, S., Bulut, S., Özüpek, B., & Orhan, D. D. (2021). Anti-Inflammatory and Analgesic Effects of Rosehip in Inflammatory Musculoskeletal Disorders and Its Active Molecules. Current Molecular Pharmacology, 14(5), e040821195277. https://doi.org/10.2174/1874467214666210804154604
6. Rein, E., Kharazmi, A., & Winther, K. (2004). A herbal remedy, Hyben Vital (standardized rose-hip powder), reduces pain and improves general well-being in patients with osteoarthritis — a double-blind, placebo-controlled, randomized trial. Phytomedicine, 11, 383–391.
7. Schwager, J., Hoeller, U., Wolfram, S., & Richard, N. (2011). Rose hip and its constituent galactolipids confer cartilage protection by modulating cytokine and chemokine expression. BMC Complementary and Alternative Medicine, 11, 105.
8. Schwager, J., Richard, N., & Wolfram, S. (2011). The galactolipid GOPO mediates beneficial effects of rose hip on arthritis by reducing chemokine and interleukin production in macrophages and chondrocytes.
9. Winther, K., Apel, K., & Thamsborg, G. (2005). A powder made from seeds and shells of a rose-hip subspecies (Rosa canina) reduces symptoms of knee and hip osteoarthritis: a randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Scandinavian Journal of Rheumatology, 34, 302–308.
10. Wuenzig, E., Widowitz, U., Kunert, O., Chrubasik, S., Bucar, F., Knauder, E., et al. (2008). Phytochemical composition and in vitro pharmacological activity of two rose-hip (Rosa canina L.) preparations. Phytomedicine, 15(10), 826–835.

 

Autor artykułu:

   mgr inż. Beata Widlińska-Wojtasik 

Absolwentka Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie na kierunku Żywienie Człowieka, dietetyk z wieloletnim stażem oraz technik farmaceutyczny 
Opinie i porady autora z zakresu zdrowego odżywiania i fitoterapii:

• N. Tomasiak , M. Świerc „Przez Polskie Góry. Przewodnik Biegacza" wyd. Helion Gliwice, 2016
• https://finanse.wp.pl/szynka-z-puszki-to-skory-i-chemia-6114653062973569a
• https://www.fakt.pl/wydarzenia/polska/szynka-z-puszki-to-skory-i-chemia/8rkpgbl
• Dietetyk w ogólnoeuropejskim projekcie Preventomics: https://preventomics.eu/