Tymianek pospolity – właściwości lecznicze i zastosowanie. Poznaj działanie oraz przeciwwskazania do stosowania tymianku

1. Tymianek – właściwości lecznicze i zastosowanie ziela. Poznaj właściwości zdrowotne tymianku
2. Tymianek pospolity – właściwości prozdrowotne i działanie tymianku. Zioło na kaszel bogate w tymol
3. Właściwości lecznicze tymianku. Kiedy tymianek na kaszel sprawdza się najlepiej?
4. Napar z tymianku – przygotowanie naparu z tymianku i zasady stosowania tymianku
5. Właściwości odżywcze tymianku – zastosowanie tymianku w kuchni jako aromatycznej przyprawy do potraw
6. Przeciwwskazania do przyjmowania tymianku i skutki uboczne stosowania tymianku. Tymianek w ciąży
7. Szerokie zastosowanie zioła i lecznicze właściwości tymianku

Tymianek posiada silne właściwości przeciwbakteryjne, przeciwzapalne, wykrztuśne i rozkurczowe. Dzięki temu ziele tymianku wspiera układ oddechowy, łagodzi kaszel i ból gardła. Podczas infekcji dróg oddechowych często jest jednym z  pierwszych ziół, po które warto sięgnąć by poczuć ulgę w utrudnionym oddychaniu. Dodatkowo zioło charakteryzuje się działaniem antyseptycznym i przeciwgrzybiczym. Wywiera wpływ na pracę układu pokarmowego, pobudza apetyt i charakterystycznie, przyjemnie rozgrzewa organizm. Nic dziwnego, że tymianek od setek lat trzyma prym zarówno w kuchni, jak i w domowej apteczce.

Tymianek – właściwości lecznicze i zastosowanie ziela. Poznaj właściwości zdrowotne tymianku

Tymianek pospolity, czasem określany jako tymianek właściwy, pochodzi z terenów, gdzie klimat bywa suchy, a ziemia jałowa. Są to głównie obszary krajów basenu Morza Śródziemnego. Dzięki swojemu bogatemu aromatowi i właściwościom prozdrowotnym, ziele tymianku szybko podbiło resztę Europy. Jego bliskim krewniakiem jest macierzanka, dlatego czasem można spotkać się z określeniem „macierzanka tymianek”.

Od wieków tymianek jest rośliną, po którą sięgano się w zielarstwie bez większego wahania. Ziele tymianku zawiera mnóstwo związków aktywnych. Przede wszystkim jest to olejek eteryczny, w którym dominują tymol i karwakrol. To one nadają roślinie charakterystyczny aromat oraz moc działania: właściwości antyseptyczne, właściwości przeciwbakteryjne i przeciwzapalne czy właściwości rozkurczowe oraz wsparcie trawienia.

Roślina wykazuje silne właściwości zdrowotne, w tym także właściwości wykrztuśne i przeciwwirusowe, co sprawia, że tymianek stosowany jest zarówno w fitoterapii, jak i podczas codziennego gotowania. I choć często tymianek znany jest jako przyprawa do ciężkostrawnych dań, nie sposób pominąć faktu, że jego wpływ na zdrowie jest naprawdę szeroki. Ze względu na swoje właściwości, na rynku farmaceutycznym spotkać można wiele leków zawierających tymianek. 

Tymianek pospolity – właściwości prozdrowotne i działanie tymianku. Zioło na kaszel bogate w tymol

Gdy weźmiemy liście tymianku pod lupę, okazuje się, że mają one znacznie więcej do zaoferowania, niż można by przypuszczać. Tymianek zawiera olejek eteryczny bogaty w tymol, karwakrol i inne związki aromatyczne. Dodatkowo można znaleźć w nich flawonoidy, garbniki, witaminy i minerały, które nadają mu liczne właściwości odżywcze. Charakterystyczne dla tymianku są:

Olejek z tymianku, olejek tymiankowy, który pomaga hamować rozwój bakterii i wspiera łagodzenie stanów zapalnych.

Flawonoidy, które wykazują właściwości antyoksydacyjne, związane z ochroną komórek przed stresem oksydacyjnym.

Garbniki wspierają trawienie i działają delikatnie ściągająco.

To właśnie dzięki temu tymianek wykazuje działanie, które trudno pomylić z innymi gatunkami ziół. Silne, ale jednocześnie łagodne dla organizmu, jeśli stosuje się go rozsądnie.

Właściwości lecznicze tymianku. Kiedy tymianek na kaszel sprawdza się najlepiej?

Tymianek to roślina, która słynie przede wszystkim z tego, jak działa na układ oddechowy. Tymianek na kaszel i gardło to jedno z najpopularniejszych rozwiązań domowych jak i aptecznych - np. znane wszystkim pastylki do ssania tymianek i podbiał.

• Tymianek ułatwia odkrztuszanie i pomaga oczyścić drogi oddechowe z zalegających wydzielin.
• Jest klasycznym składnikiem syropów na kaszel mokry, herbatek ziołowych, ziołowych pastylek do ssania i mieszanek ziołowych do inhalacji.
• Wyciąg z tymianku lub syrop z tymianku często łączy się z kwiatem podbiału, babką lancetowatą, korzeniem lukrecji, zielem majeranku , kwiatem pierwiosnka, anyżem, nasionami kopru włoskiego i pączkami sosny, by wzmocnić działanie 
• Podczas bólu gardła i w stanach zapalnych jamy ustnej świetnie sprawdzają się inhalacje i płukanki na bazie tymianku, ze względu na działanie przeciwbakteryjne i właściwości przeciwzapalne.

Oprócz wsparcia dróg oddechowych, zioło to pomaga również przy problemach trawiennych. Łagodzi wzdęcia, pobudza wydzielanie soków trawiennych, a nawet delikatnie wspiera apetyt. Działanie rośliny obejmuje drogi oddechowe, a także układ pokarmowy.

Napar z tymianku – przygotowanie naparu z tymianku i zasady stosowania tymianku

Najłatwiejszy sposób na wykorzystanie leczniczej mocy ziół jest napar z tymianku. Mimo prostoty daje zaskakująco dobre efekty.

Przygotowanie naparu z tymianku:

1 łyżeczkę suszonego ziela wsypać do kubka. Zalać gorącą wodą, odstawić pod przykryciem na około 10 minut, aby się zaparzyło. Po tym czasie napa można spożywać lub inhalować się nim.

Świetnie sprawdza się podczas kaszlu, bólu gardła czy niestrawności. Napar rozgrzewa, wspiera odporność, a nawet uspokaja. Przy okazji jest delikatnym, naturalnym wsparciem dla układu oddechowego. Oczyszcza zatkany nos i zatoki. W tradycji zielarskiej, przygotowuje się także domowy syrop z tymianku, szczególnie w okresie jesienno-zimowym.

Właściwości odżywcze tymianku – zastosowanie tymianku w kuchni jako aromatycznej przyprawy do potraw

Choć kojarzymy go głównie jako zioło na przeziębienie, tymianek w kuchni ma równie silną pozycję. Świeży tymianek świetnie łączy się z mięsem i warzywami. Suszony tymianek jest nieodłącznym składnikiem wielu mieszanek przyprawowych.

Zastosowanie tego zioła w kuchni obejmuje m.in.:

• marynaty i dania zapiekane,
• zupy i sosy,
• potrawy śródziemnomorskie,
• dania ciężkostrawne, które dzięki dodatkowi ziół, stają się łagodniejsze dla żołądka.

Tymianek wykorzystuje się tradycyjnie w kuchniach regionów, gdzie pierwotnie rósł, jednak dziś stosowany jest na całym świecie dzięki swojemu aromatowi i właściwościom korzystnym dla zdrowia człowieka. Tymianek to świetne zioło na trawienie.

Przeciwwskazania do przyjmowania tymianku i skutki uboczne stosowania tymianku. Tymianek w ciąży

Jak w przypadku każdego zioła leczniczego, również tutaj mogą pojawić się pewne ograniczenia do stosowania. Przeciwwskazania do przyjmowania tymianku obejmują, przede wszystkim, alergię na rośliny z rodziny jasnotowatych, a także chorobę wrzodową, nadkwaśność oraz zażywanie leków, które mogłyby wykazywać interakcje z tym ziołem.

Szczególną ostrożność powinny także zachować kobiety w ciąży.   Tymianek stosowany leczniczo w ciąży, zwłaszcza w formie olejków eterycznych, nie jest zalecany. Stosowany w większych ilościach może podrażniać i wywołać niepożądane reakcje, dlatego warto ograniczyć się do tymianku jako przyprawy.

Skutki uboczne stosowania tymianku zdarzają się rzadko, gdyż jest to dość łagodnie działające zioło. Mogą obejmować one reakcje alergiczne, dolegliwości żołądkowe czy zaostrzenie nadkwaśności. Zasadniczo tymianek można stosować bezpiecznie, jeśli robi się to z wyczuciem i obserwuje reakcję swojego organizmu.

Szerokie zastosowanie zioła i lecznicze właściwości tymianku

Wielką zaletą tymianku jest połączenie delikatności i skuteczności, co sprawiło, że posiada długą tradycję stosowania. Tymianek wykazuje działanie wykrztuśne, przeciwbakteryjne i przeciwzapalne, wspiera odporność, łagodzi kaszel, działa na układ oddechowy, a przy okazji poprawia smak i aromat potraw. Tymianek ułatwia odkrztuszanie oraz pomaga przy infekcjach i problemach gastrycznych.

Jeżeli w Twojej domowej apteczce jest miejsce tylko na jedno zioło, wielu zielarzy bez wahania wskaże właśnie Thymus vulgaris, ponieważ to jedno z najbardziej wszechstronnych i niezawodnych ziół, jakie mamy w zasięgu ręki.

Bibliografia:

1. Kemmerich B. Evaluation of efficacy and tolerability of a fixed combination of dry extracts of thyme herb and primrose root in adults suffering from acute bronchitis with productive cough: A prospective, double-blind, placebo-controlled multicentre clinical trial. Arzneimittelforschung. 2007;57(9):607–615. doi:10.1055/s-0031-1296656. 
2. Kemmerich B. Efficacy and tolerability of a fluid extract combination of thyme herb and ivy leaves and matched placebo in adults suffering from acute bronchitis with productive cough: A prospective, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Arzneimittelforschung. 2006;56(9):652–660. doi:10.1055/s-0031-1296767. 
3. Cermelli C, Fabio A, Fabio G, Quaglio P. Screening of the antibacterial effects of a variety of essential oils on microorganisms responsible for respiratory infections. Phytotherapy Research. 2007;21(4):374–377. doi:10.1002/ptr.1968. 
4. Fachini-Queiroz FC, Kummer R, Estevão-Silva CF, et al. Effects of thymol and carvacrol, constituents of Thymus vulgaris L. essential oil, on the inflammatory response. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine. 2012;2012:657026. doi:10.1155/2012/657026. 
5. Braga PC, Dal Sasso M, Culici M, Bianchi T, Bordoni L, Marabini L. Anti-inflammatory activity of thymol: Inhibitory effect on the release of human neutrophil elastase. Pharmacology. 2006;77(3):130–136. doi:10.1159/000093790. 
6. Engelbertz J, Lechtenberg M, Studt L, Hensel A, Verspohl EJ. Bioassay-guided fractionation of a thymol-deprived hydrophilic thyme extract and its antispasmodic effect. Journal of Ethnopharmacology. 2012;141:848–853. 
7. Beer A-M, Lukanov J, Sagorchev P. Effect of thymol on the spontaneous contractile activity of the smooth muscles. Phytomedicine. 2007;14(1):65–69. doi:10.1016/j.phymed.2006.11.010. 
8. Trombetta D, Castelli F, Sarpietro MG, et al. Antifungal Activity of Thymus vulgaris L. Essential Oil and Its Constituent Phytochemicals Against Rhizopus oryzae: Interaction With Ergosterol. Molecules. 2012;17(12):14418–14433. doi:10.3390/molecules171214418.