Zioła na tarczycę. Które zioła warto stosować w Hashimoto, niedoczynności tarczycy lub nadczynności

Spis treści:

1. Choroby tarczycy. Jak składniki ziołowe wspierają funkcjonowanie tarczycy?
2. Zioła na niedoczynność tarczycy. Czy warto stosować zioła w przypadku niedoczynności i zaburzeń hormonalnych?
3. Zioła wspierające funkcjonowanie tarczycy przy niedoczynności
4. Jak zioła wspierają pracę tarczycy w Hashimoto
5. Zioła wspierające tarczycę przy Hashimoto
6. Które zioła pomogą wyciszyć zaburzenia pracy gruczołu w nadczynności tarczycy?
7. Zioła stosowane w przypadku nadczynności
8. Jak stosować zioła na tarczycę? Preparaty ziołowe i zestawy ziół wspomagające zdrowie tarczycy
9. Naturalne zioła stosowane we wsparciu tarczycy na co dzień

Najbardziej popularne zioła na tarczycę to ashwagandha, pokrzywa, morszczyn pęcherzykowaty oraz czystek, są to rośliny o różnych kierunkach działania: immunomodulującym, przeciwzapalnym, wyciszających lub uzupełniających niedobory. Wszystkie korzystnie wpływają na funkcjonowanie tarczycy. Pomagają regulować układ hormonalny, wspomagać produkcję wystarczającej ilości hormonów i łagodzić stany zapalne. Ashwagandha, znana z medycyny ajurwedyjskiej to silny adaptogen, który szczególnie sprawdza się u pacjentów z subkliniczną niedoczynnością tarczycy, a także u osób dbających profilaktycznie o równowagę hormonalną. W przypadku niedoczynności lub nadczynności tarczycy, warto sięgnąć również po kelp, serdecznik, rdestowiec czy tarczycę bajkalską. Ich korzystny wpływ na gruczoł tarczowy potwierdzają także badania typu randomized placebo-controlled trial. Według źródeł zielarskich, surowce zielarskie wspomagają tarczycę i odgrywają ważną rolę jako dodatek do terapii tarczycy. Warto sprawdzić ich działanie, pamiętając o konsultacji z lekarzem przed rozpoczęciem fitoterapii.

Choroby tarczycy. Jak składniki ziołowe wspierają funkcjonowanie tarczycy?

Tarczyca to niewielki, ale bardzo ważny gruczoł układu hormonalnego, odpowiadający m.in. za regulację metabolizmu, temperatury ciała, nastroju i poziomu energii. Schorzenia tarczycy, takie jak niedoczynność tarczycy, nadczynność oraz choroba Hashimoto, prowadzą do zaburzeń wydzielania hormonów tarczycy, głównie tyroksyny i trójjodotyroniny (T4 i T3), co wpływa na ogólne zdrowie organizmu i samopoczucie.

Zioła stosowane w fitoterapii mogą wspomagać funkcje tarczycy poprzez:

• regulowanie układu immunologicznego

• łagodzenie stanów zapalnych,

• wspomaganie pracy wątroby i nadnerczy,

• poprawę przyswajania niezbędnych pierwiastków, takich jak jod i selen,

• działanie adaptogenne, pomagające organizmowi radzić sobie ze stresem,

• poprawę równowagi hormonalnej i stabilizacji stężenia TSH w surowicy krwi.

Zioła na niedoczynność tarczycy. Czy warto stosować zioła w przypadku niedoczynności i zaburzeń hormonalnych?

Niedoczynność tarczycy objawia się przeważnie takimi symptomami jak: zmęczenie, poczucie zimna, suchość skóry, a także częsty przyrost masy ciała. Może wynikać np. z niedoboru jodu lub zaburzeń autoimmunologicznych, takich jak choroba Hashimoto. W takich przypadkach warto rozważyć zioła na niedoczynność tarczycy, które będą:

• wspierać produkcję hormonów tarczycy,

• łagodzić objawy zaburzeń pracy tego narządu,

• korzystnie wpływać na funkcjonowanie całego organizmu.

Zioła wspierające funkcjonowanie tarczycy przy niedoczynności:

• Korzeń ashwagandhy (Withania somnifera) jest ajurwedyjskim adaptogenem wspomagającym oś podwzgórze–przysadka–tarczyca; korzystnie wpływa na stężenie TSH we krwi i może korzystnie wpływać na produkcję hormonów tarczycy.

• Plecha morszczynu pęcherzykowatego (kelp) to alga bogata w jod czyli pierwiastek niezbędny do produkcji hormonów tarczycy, jest pomocny w przypadku niedoboru, jednak stosowanie wymaga konsultacji lekarskiej.

• Liść pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica) znana z polskich łąk i ogrodów, działa przeciwzapalnie, wspiera metabolizm i wchłanianie żelaza, częstego niedoborowego minerału w niedoczynności.

• Imbir korzeń, kurkuma kłącze (szczególnie w postaci mielonej kurkumy z pieprzem)posiadają silne właściwości przeciwzapalne, mogą łagodzić stany zapalne tarczycy.

 Jak zioła wspierają pracę tarczycy w Hashimoto

Choroba Hashimoto, czyli autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, jest najczęstszą przyczyną niedoczynności w Polsce. Układ odpornościowy atakuje własny gruczoł tarczowy, prowadząc do spadku poziomu hormonów tarczycy. Zioła stosowane pomocniczo w leczeniu Hashimoto powinny:

• wspomagać prawidłową pracę układu immunologicznego,

• chronić komórki przed stresem oksydacyjnym,

• łagodzić stany zapalne i wspierać regenerację gruczołu.

Zioła wspierające tarczycę przy Hashimoto:

• Ziele czystka (Cistus incanus) o silnym działaniu antyoksydacyjnym, ogranicza szkodliwą działalność wolnych rodników na komórki tarczycy.

• Korzeń rdestowca japońskiego jest bogaty w antyoksydant resweratrol, wspomaga też funkcjonowanie mitochondriów komórkowych i procesy detoksykacyjne.

• Ziele serdecznika pospolitego o działaniu uspokajającym, co jest istotne przy zaburzeniach hormonalnych i stresie, który może wpływać na zaburzenie funkcji tarczycy.

• Liść melisy lekarskiej – wspiera układ nerwowy i odpornościowy, wpływając na ogólne zdrowie tarczycy, działa tonizująco i antyoksydacyjnie

• Korzeń traganka błoniastego (Astragalus) to roślina o właściwościach immunomodulujących, polecana w medycynie chińskiej, szczególnie przy autoimmunologicznej niedoczynności tarczycy w Hashimoto. 

Uwaga: W chorobie Hashimoto należy unikać nadmiernej suplementacji jodem. Przed zastosowaniem preparatów jodowych oraz preparatów ziołowych warto skonsultować się z lekarzem i fitoterapeutą.

Które zioła pomogą wyciszyć zaburzenia pracy gruczołu w nadczynności tarczycy?

Nadczynność tarczycy oznacza nadmierne wytwarzanie hormonów (T3 i T4), co prowadzi do:

• utraty masy ciała,

• przyspieszonego tętna,

• zwiększenia metabolizmu

• problemów ze snem,

• ogólnego rozdrażnienia

Zioła na nadczynność tarczycy powinny działać tonizująco i przeciwzapalnie, wspierając układ nerwowy i stabilizując nadmierne funkcjonowanie gruczołu tarczowego.

Zioła stosowane w przypadku nadczynności:

• Korzeń tarczycy bajkalskiej (Scutellaria baicalensis) jest znana z działania przeciwzapalnego, może redukować nadreaktywność układu nerwowego i immunologicznego.

• Ziele szałwii lekarskiej wspomaga funkcjonowanie układu hormonalny, reguluje metabolizm oraz ogranicza nadmierne pocenie,

• Ziele dziurawca zwyczajnego to zioło o korzystnym w stanach napięcia emocjonalnego działaniu; może wpływać na gospodarkę hormonów tarczycy, dlatego należy go stosować ostrożnie i po konsultacji z lekarzem.

Jak stosować zioła na tarczycę? Preparaty ziołowe i zestawy ziół wspomagające zdrowie tarczycy

Dobrze dobrane formy przetworów ziołowych mogą wspierać leczenie niedoczynności tarczycy, Hashimoto i nadczynności. W zależności od użytego surowca i celu, wykonuje się zgodnie ze sztuką:

• Napar (infusum) – dla ziół o delikatnych tkankach. np. melisy, pokrzywy; działa łagodząco i korzystnie wpływa na układ nerwowy.

• Odwar (decoctum) – z kory, korzeni i surowców twardych jak rdestowiec 

• Nalewka (tinctura) to alkoholowy wyciąg z surowców zielarskich; np. z tarczycy bajkalskiej, serdecznika.

• Zestaw ziół (species) – mieszanki dobrane przez fitoterapeutę, indywidualnie do problemów zdrowotnych i rodzaju zaburzeń pracy tarczycy  np. ziołowa herbatka na tarczycę 

• Ekstrakty ziołowe w postaci tabletek i kapsułek o ściśle określonej zawartości substancji czynnej, charakterystycznej dla danego gatunku

• Suplementy diety w postaci tabletek, kapsułek, napojów itp zawierające wyciągi, ekstrakty lub sproszkowany surowiec ziołowy.

Naturalne zioła stosowane we wsparciu tarczycy na co dzień

Zioła mogą wspomagać prawidłowe funkcjonowanie tarczycy, poprawiać ogólne zdrowie organizmu i zapewniać lepsze samopoczucie na co dzień w ramach profilaktyki. Oprócz leczenia farmakologicznego w schorzeniach tarczycy, warto sięgnąć po fitoterapię i zmiany stylu życia, które pomagają regulować poziom hormonów tarczycy. 

Przed rozpoczęciem kuracji ziołowych zalecana jest konsultacja ze specjalistą fitoterapeutą w celu doboru zestawu ziół, odpowiedniego dla danego schorzenia tarczycy oraz jego etapu. Przed rozpoczęciem fitoterapii warto skonsultować się z lekarzem, czy nie występują. W Zielniku Jagi znajdziesz zestawy ziół, które wspierają pracę tarczycy tworzone z szacunkiem do tradycji i aktualnej wiedzy naukowej.

 

 Bibliografia:

1. Różański H. (2004). Fitoterapia i leki roślinne cz. 4.
2. Ożarowski A. (red.). (1982). Ziołolecznictwo – poradnik dla lekarzy. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich.
3. Kompendium ziół (2018). Leki ziołowe w praktyce lekarzy. Starogard Gdański: Labofarm.
4. Panda S., Kar A. (2005). “Withania somnifera and thyroid function.” Journal of Pharmacy and Pharmacology, 57(2), 257–260. https://doi.org/10.1211/0022357055354
5. Chiang H.M., et al. (2012). “Baicalin modulates inflammatory mediator expression and inhibits the activation of NF-κB and MAPK pathways in an LPS-induced inflammation model.” International Immunopharmacology, 13(3), 339–347. https://doi.org/10.1016/j.intimp.2012.04.003
6. Balasubramani S.P., et al. (2020). “Ashwagandha root extract in subclinical hypothyroid patients: A randomized, double-blind, placebo-controlled trial.” Journal of Alternative and Complementary Medicine, 26(5), 421–426. https://doi.org/10.1089/acm.2020.0081
7. Kanter M. (2010). “Herbal medicine and autoimmune thyroid disease.” Autoimmune Diseases, 2010, Article ID 479387. https://doi.org/10.4061/2010/479387
8. Pizzorno J., Murray M. (2012). Textbook of Natural Medicine, 4th Edition. Elsevier Health Sciences – rozdziały: “Endocrine System – Thyroid”, “Adaptogens”, “Botanical Medicine for Inflammation”.
9. Luo, J., Zhou, L., Sun, A., Yang, H., Zhang, P., Liu, K., Yu, X., Lin, Y., Huang, Y., & Han, L. (2024). Herbal medicine for Hashimoto's thyroiditis: A systematic review and network meta-analysis. Journal of Ethnopharmacology, 323, 117663.

Autor artykułu:

   mgr inż. Beata Widlińska-Wojtasik 

Absolwentka Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie na kierunku Żywienie Człowieka, dietetyk z wieloletnim stażem oraz technik farmaceutyczny 
Opinie i porady autora z zakresu zdrowego odżywiania i fitoterapii:

• N. Tomasiak , M. Świerc „Przez Polskie Góry. Przewodnik Biegacza" wyd. Helion Gliwice, 2016
• https://finanse.wp.pl/szynka-z-puszki-to-skory-i-chemia-6114653062973569a
• https://www.fakt.pl/wydarzenia/polska/szynka-z-puszki-to-skory-i-chemia/8rkpgbl
• Dietetyk w ogólnoeuropejskim projekcie Preventomics: https://preventomics.eu/